چرا طلا در ایران ۱۸ عیار است؟ دلیل علمی و استاندارد جهان

از ارزشمندترین و گرانبهاترین فلزاتی که از گذشته های دور برای داد و ستد و ساخت مصنوعات استفاده می شده، طلاست. از سوالات اصلی که در بازار طلا با آن مواجه می شیم آن است که چرا در ایران استاندارد اصلی عیار 18 است با آن که در برخی کشورها، 24، 22 یا حتی 14 است؟ پاسخ آن مرتبط با سنت نیست بلکه پشت پرده آن دلایل زیادی از جمله اقتصادی، فرهنگی و فنی نهفته است.
در این مقاله به بررسی عیار طلا می پردازیم و اینکه چرا عیار رایج ایران، 18 است و چه تفاوتی با سایر کشورها دارد و چرا انتخاب طلا با عیار 18 برای خریداران و بنکداران و گالری داران انتخاب منطقی محسوب می گردد.

عیار در طلا به چه معنی است و نحوه محاسبه آن به چه صورت است؟

میزان خالص بودن طلای به کار رفته در یک قطعه، عیار طلا نامیده می شود که خالص ترین طلا با عیار 21 است به این معنی که هیچ گونه ناخالصی در آن به کار نرفته است و به صورت کامل از طلا تشکیل شده و فلزاتی دیگر به عنوان آلیاژ در آن ترکیب نشده است.
طلای 18 عیار به این معنی است که 18 واحد آن از طلای خالص تشکیل شده و تنها 6 واحد دیگر آن را فلزات با آلیاژهای دیگر تشکیل داده اند به عبارت دیگر 75 درصد طلای خالص دارد به همین علت بر روی طلاهایی که از ایران خریداری می شود عبارت 750 حک شده است.

این عدد در تعیین قیمت و ارزش مصنوع، کیفیت کاربرد و دوام آن نقش تعیین کننده ای دارد.

چرا طلا با عیار 24 برای ساخت مصنوعات مناسب نیست؟

در نگاه اول شاید این‌طور به نظر برسد که هرچه طلا خالص‌تر باشد، بهتر است. اما در عمل، طلای ۲۴ عیار برای ساخت بیشتر زیورآلات گزینه مناسبی نیست. دلیل اصلی این موضوع به ویژگی‌های فیزیکی طلا مربوط می‌شود.
در نظر اول شاید به این نکته پی ببریم که هر چه عیار طلا بیشتر باشد پس خالص تر است و در نتیجه برای ساخت مصنوعات ارزش بیشتری دارید اما نکته جالب این جاست که طلا با عیار 24 به هیچ عنوان برای ساخت زیورآلات مناسب نیست و علت اصلی آن هم ویژگی های فیزیکی طلای 24 عیار ایت چرا که بسیار نرم و شکننده است تا جایی که به راحتی خم می شود پس قابلیت استفاده به صورت روزمره را به هیچ عنوان ندارد. مصنوعات طلا باید در مقابل ضربه و فشار تحمل کافی را داشته باشد.
از همین رو در صنف طلا از آلیاژ سازی استفاده می کنند یعنی برای طراحی و ساخت مصنوعات طلا را با فلزات دیگر ترکیب می کنند و با این کار نه تنها مقاومت آن را افزایش می دهند بلکه رنگ آن را هم تغییر می دهند پس نتیجه می گیریم اگر چه طلا با عیار 24 خالص تر است اما برای کاربردی برای استفاده روزمره ندارد.

چرا در ایران طلای رایج 18 عیار است؟

به صورت تصادفی عیار 18 برای طلای ایران انتخاب نشده است بلکه تعادلی بین کیفیت و دوام و قیمت آن برقرار است.

تعادل ما بین درجه خلوص و مقاومت

طلای 18 عیار 75 درصد خالصی دارد و ضمن آن که 25 درصد باقی مانده ترکیب فلزات و آلیاژهای دیگر آن را برای استفاده روزمره مناسب می کند پس در نتیجه برای ساخت و طراحی انواع مدل های طلا از النگو و انگشتر گرفته تا انواع سرویس طلا ، عیار 18 بسیار مناسب می باشد.

طلای 18 عیار متناسب با سلیقه مردم ایران

طلای 18 تعادلی بین ارزش مادی خوب برای مردم ایران و استفاده روزمره شان فراهم می کند به این معنی که نه آنقدر خالص است که نرم و آسیب پذیر باشد و غیرقابل استفاده و از طرف دیگر نه آنقدر کم عیار که ارزش ذاتی برای مردم ایران نداشته باشند و میل و رغبتی برای خرید در ذهنشان ایجاد نشود.

تطبیق ساختار سنتی و مدرن

ذهنیت تمام بنکداران، کارگاه های تولیدی، طلافروشان و ختی مشتریان خانگی بر پایه عیار 18 استوار است و این بدان معنی است که این عیار به یک معیار ثابت در فاکتور و اجرت و قیمت تبدیل شده است.

عیار ایران با کشورهای دیگر چه تفاوتی دارد؟

همه ی کشورهای دنیا از عیار 18 پیروی نمی کنند چرا که نگاه و سلیقه و فرهنگ مردم در تعیین عیار مورد استفادشان نقش اساسی دارد.

کشورهای با مصنوعات طلای ۲۴ عیار

در بعضی از کشورهای آسیایی طلا با عیار 24 به فروش می رسد که با این لحاظ، جنبه سرمایه گذاری آن بیشتر می شود.بیشتر در قالب شمش و سکه می باشد.

کشورهای با مصنوعات طلای ۲۲ عیار

کشورهایی نظیر هند و عرب مصنوعات طلا با عیار 22 بسیار محبوب است چرا که مردم این کشورها علاقه زیادی به طلا با رنگ زرد دارند اما همانطور که در بالا هم ذکر شد نسبت به طلای 18 عیار نرم تر است و محدودیت در استفاده روزانه دارد.

کشورهای با مصنوعات طلای ۱۴ عیار

طلا با عیار 14 در آمریکا و بخش هایی از اروپا رایج است استحکام فوق العاده ای نسبت به طلا با عیار 18 دارد اما قیمت تمام شده آن مناسب تر است ولی از نگاه مردم ایران طلا با عیار 14 هیچ گونه جذابیتی از لحاظ زیبایی و ارزش ندارد.

کشور عزیزمان ایران

ایران در میان این استانداردها، موقعیتی میانی و منطقی دارد. طلا ۱۸ عیار نه مانند ۲۴ عیار بیش از حد نرم است، نه مانند ۱۴ عیار بیش از حد از خلوص فاصله گرفته. به همین دلیل، برای بازار ایران که هم به ارزش سرمایه‌ای و هم به کاربرد مصرفی طلا اهمیت می‌دهد، گزینه‌ای متعادل و کارآمد است.
ایران در بین سایر کشورها موقعیت منطقی مناسبی دارد، طلا 18 عیار نه مثل 24 عیار نرم و خردشونده است نه مثل 14 عیار درجه خلوص کم تری دارد به همین دلیل از وضعیت تعادل خوبی برقرار است. پس برای مردم ایران که هم ارزش آن اهمیت دارد وهم کاربرد گزینه ای عالی محسوب می شود. اما طلای 18 عیار چه مزایایی دارد:

مزایای مصنوعات طلا با عیار ۱۸ برای مصرف‌کننده ایرانی

طلای 18 عیار برای مشتری های خانگی که طلا را برای کاربرد روزانه، هدیه و یا حتی سرمایه گذاری می خرند چند مزیت دارد:

دوام و کیفیت مناسب برای استفاده روزمره

طلای 18 عیار نسبت به مصنوعات با عیار 22 و 24 در برابر فشار، ضربه و خراش مقاومت بیشتری دارد و بیشتر مصنوعات در ایران به صورت روزمره کاربرد دارد به همین دلیل عیار 18 برای این نوع از سبک مصرف بسیار مناسب تر است.

حفظ ارزش دارایی

چون 75 درصد طلای 18 عیار از طلای خالص و بدون آلیاژ تشکیل شده، از همین رو ارزش دارایی و خرید برای سرمایه گذاری رو پر رنگ تر می کند. به همین دلیل مردم ایران می توانند علاوه بر استفاده روزمره برای حفظ داراییشان طلا نگهداری کنند.

دامنه گسترده طراحی

چون طلای 18 عیار مقاومت بیشتری نسبت به 24 عیار دارد به همین دلیل امکان ساخت طراحی های متنوع را فراهم کرده است. این تکثر طراحی ها برای بازار طلا که به سمت سلیقه های مدرن و سبک رفته اهمیت دوچندانی دارد.

مزایای مصنوعات طلا با عیار ۱۸ برای بازار و بنکداری طلا

برای فعالان صنعت طلا از تولیدکنندگان و بنکداران گرفته تا گالری داران انتخاب طلای 18 عیار یک انتخاب نیست یک مزیت تجاری است.

قابلیت تولید بیشتر

طلای 18 عیار برای ساخت مصنوعات در حجم انبوه در مراحل مخراج کاری قالب گیری بسیار بهتر از طلای 24 عیار است. این مورد کمک می کند تا کارخانه ها کیفیت بهتری در هنگام ساخت طلای 18 عیار داشته باشند.

کاهش مرجوعی

هر چه طلای ساخته شده مقاومت بیشتری داشته باشد احتمال شکنندگی خم شدن و تغییر پذیری آن کم تر می شود در نهایت امر نارضایتی مشتری به حداقل می رسد همان طور که می دانید این موضوع در زنجیری تامین اهمیت چندید برابری پیدا می کند.

ساختن استاندارد همگانی برای بازار

زمانی که یک استاندارد مشترک وجود داشته باشد همه افراد از فعالان بازار تا مصرف کننده نهایی زبان مشترک در ارزش گذاری محصول دارد و این امر برای شفافیت قیمت بسیار مهم است.

آیا در آینده استاندارد عیار طلا در ایران ممکن است تغییر کند؟

در سالی که گذراندیم نوسان قیمت به بالاترین حد خود رسیده بود. رواج خرید طلای سبک از یک طرف و اهمیت اجرت حتی با عیار پایین بیشتر شده بود. شاید در آینده احتمال اینکه طلای 14 عیار سهم بیشتری را از آن خود کند بیشتر شود.
اما طلای 18 عیار که سالیان سال است در کشورمان محبوب است بعید به نظر می آید که به این زودی جایگاه خود را از دست بدهد چون همان طور که گفته شد همچنان از همه نظر بهترین تعادل را در بخش های مختلف دارد.

جمع‌بندی

نمی توانم در یک جمله بگویم که چرا طلای محبوب در ایران با عیار 18 است چرا که این عیار از ترکیب عوامل مختلف اقتصادی فرهنگی سبک و سلیقه مردم و مشخصات فیزیکی طلا نشات گرفته است.
اما به صورت جمع بندی طلای 18 عیار به اندازه لزوم به قدری خالص است که ارزش سرمایه گذاری داشته باشد و در کنار آن آنقدر با کیفیت و دوام است که برای استفاده روزمره مناسب باشد. استاندارد طلای 18 عیار سالیان سال است که در ایران تثبیت شده و همچنان یکی از منطقی ترین گزینه ها محسوب می شود.

سوالات متداول

طلای 18 عیار ارزش سرمایه گذاری دارد؟

صد در صد چون درصد بالایی از طلای 18 عیار از طلای خالص و بدون آلیاژ تشکیل شده است.

در ایران بیشتر مصنوعات طلا عیار 18 دارند چرا؟

چون مصنوع با عیار 18 تعادل کافی بین استحکام و سبک و سلیقه مردم ایران ایجاد می کند.

طلای ۲۴ عیار از ۱۸ عیار بهتر است؟

بستگی به کاربرد استفاده آن دارد از لحاظ درجه خلوص طلای 24 عیار مناسب است و از لحاظ ساخت مصنوعات طلای 18 عیار مناسب است.

چه تفاوتی بین عدد 750 با طلای 18 عیار وجود دارد؟

هیچ تفاوتی وجود ندارد. عدد 750 همان طلای 18 عیار است که پشت مصنوعات طلا حک می کنند .